Essaybundel

Essaybundel ‘Meer spelen, gezond opgroeien – Het recht op spelen borgen’
Ruimte voor de Jeugd, 2026
Redactie: Ton Liefaard, Louise Berkhout, Froukje Hajer en Pauline van der Loo

Je kunt de essaybundel hier downloaden.
Heb je liever een gedrukt exemplaar, dan kun je dat hier bestellen.

Ieder kind verdient een veilige en uitdagende leefomgeving, waarin het zelfstandig kan spelen en gezond kan opgroeien. Sterker nog: ieder kind heeft daar recht op. In de praktijk zien wij echter dat kinderen bedreigd worden in hun ontwikkeling door een gebrek aan ruimte en tijd om te spelen. Dit is een direct gevolg van het onvoldoende respecteren van de rechten van het kind op effectieve realisatie van speelkansen. Hoe kunnen wij het recht op spelen borgen?

In negentien essays reflecteren wetenschappers op vraagstukken rond de fysieke en mentale gezondheid en de ontwikkeling van opgroeiende kinderen, evenals deelname aan cultuur en vrijetijdsbesteding, inrichting van de woonomgeving, zelfstandige mobiliteit en de helende werking van spel.

De auteurs doen aanbevelingen en roepen op tot actie. Zij richten zich daarbij op degenen die speelkansen mede mogelijk maken en verantwoordelijk zijn voor een gezonde ontwikkeling van kinderen: lokale, provinciale en landelijke overheid; opvoeders zoals ouders, vrijwilligers en professionals in jeugdwerk, sport, onderwijs, kinderopvang en zorg; opleidingen in pedagogische beroepen.

De bundel bevat de volgende essays: 

Essay 1
Ton Liefaard:
Het kinderrecht op spelen

Essay 2
Merel Jonker:
Maatschappelijke participatieregelingen voor kinderen: een pleister op de wonde?

Essay 3
Vasanthi Iyer en Marjolein Quaak:
Binnen naar buiten: oog op gezondheid

Essay 4
Heidi Lesscher en Marijke Achterberg:
Spelen is geen luxe maar een levensbehoefte

Essay 5 
Simone van der Hof en Ton Liefaard:
Het kind als spelende consument

Essay 6
Sander Bakkes:
Videogames en positieve effecten op de mentale gezondheid

Essay 7
Sanne de Vries en Gerben Helleman:
De dubbelrol van digitale technologie: bedreiging of bondgenoot van buitenspelen?

Essay 8
Lia Karsten:
Ruimte maken voor opgroeien

Essay 9
Marco te Brömmelstoet en Jonne Silonsaari:
Het vrije uitloopkind als indicator van een rechtvaardige straat

Essay 10
Martin van Rooijen:
De pedagogische waarde van risicovol spelen

Essay 11
Dirk Vermeulen:
Woonomgeving ontwerpen voor doelloos dwalend leren

Essay 12
Hilde Wierda-Boer et.al.:
Van buitenspel naar buitenspel

Essay 13
Maike Kooijmans:
In deze hut wil ik later wonen!

Essay 14
Dorian de Haan:
Ruimte voor de stem van het kind – Het gedachtegoed van Elly Singer

Essay 15
Manon Bloemen, Ryan Beekhuizen en Eline Bolster:
Samen spelen, samen groeien: Op weg naar inclusieve speelomgevingen

Essay 16
Louise Berkhout:
Toegang tot verbeelding – Sterk door muziek en drama

Essay 17
Pim van der Pol:
Spel als tekensysteem, een nieuw perspectief

Essay 18
Julia Steenwegen en Joyce Weeland:
Meer dan een glijbaan: Waarom de speeltuin het hart van de wijk is of zou moeten zijn

Essay 19
Katia Verreault:
A movement and play based psychosocial intervention: TeamUp